Automaat rijbewijs: code 78, voordelen, nadelen en overstappen

Steeds meer mensen twijfelen tussen rijles in een automaat en rijles in een schakelauto. Elektrische auto’s hebben geen versnellingsbak, en veel nieuwe auto’s zijn automaat. Tegelijk hoor je dat je met een automaatrijbewijs ‘maar de helft mag’. Hoe zit het precies?

Kort antwoord: doe je je praktijkexamen in een automaat, dan krijg je code 78 op je rijbewijs. Daarmee mag je alleen in een auto met automatische versnellingsbak rijden. Het theorie-examen is voor automaat en schakel precies hetzelfde.

Wat betekent code 78?

Code 78 staat op de achterkant van je rijbewijs. Volgens het CBR betekent het dat je alleen met een automaat mag rijden. Je krijgt deze code als je zelf hebt gekozen om je praktijkexamen in een auto met automatische versnellingsbak te doen.

Er bestaat ook een andere automaatcode, code 10.02. Die krijg je niet door je eigen keuze, maar vanwege een medische situatie. Voor de meeste kandidaten gaat het dus om code 78.

Is het theorie-examen anders?

Nee. Het theorie-examen auto is hetzelfde, of je nu later in een automaat of een schakelauto rijdt. De verkeersregels, borden en gevaarherkenning zijn voor iedereen gelijk. Het verschil zit alleen in de rijlessen en het praktijkexamen.

Voordelen van een automaat

• Meer aandacht voor het verkeer: je hoeft niet te schakelen en niet met de koppeling te werken, dus je kunt je volledig richten op de weg.
• Makkelijker wegrijden: geen afslaande motor bij het optrekken of op een helling.
• Vaak minder lessen nodig: veel leerlingen hebben minder tijd nodig om examenklaar te zijn, al verschilt dat per persoon.
• Past bij elektrische auto’s: elektrische auto’s hebben geen versnellingen, dus die rijd je sowieso als automaat.
• Minder stress: voor mensen die het schakelen lastig vinden of last hebben van examenspanning kan het rustiger aanvoelen. Lees ook over faalangst bij het CBR-examen.

Nadelen van een automaat

• Je mag geen schakelauto rijden: leen je een auto van een vriend of huur je er een in het buitenland, dan moet dat een automaat zijn.
• Huren kan duurder zijn: in sommige landen zijn automaten bij verhuurbedrijven minder beschikbaar of duurder.
• Overstappen kost een extra examen: wil je later toch schakelen, dan moet je opnieuw praktijkexamen doen.

Voorbeeld

Je hebt je rijbewijs gehaald in een automaat. Een vriend vraagt of je zijn handgeschakelde auto naar de garage wilt rijden. Mag dat? Nee. Met code 78 op je rijbewijs mag je alleen in een automaat rijden. In een schakelauto rijden zonder de juiste bevoegdheid geldt als rijden zonder geldig rijbewijs voor dat voertuig.

Overstappen van automaat naar schakel

Wil je later toch in een schakelauto rijden? Dan gaat dat zo:

1. Vul een nieuwe Gezondheidsverklaring in bij het CBR.
2. Neem een paar lessen in een schakelauto om het schakelen onder de knie te krijgen.
3. Doe opnieuw praktijkexamen in een schakelauto. Een nieuw theorie-examen is niet nodig.
4. Geslaagd? Vraag bij de gemeente een nieuw rijbewijs aan zonder code 78.

Zak je voor het schakelexamen, dan blijft je automaatrijbewijs gewoon geldig. Meer over het praktijkexamen lees je bij praktijkexamen auto.

Wat kost het?

De prijs per les is bij automaat en schakel vaak vergelijkbaar, al verschilt het per rijschool. Het totale bedrag hangt vooral af van hoeveel lessen je nodig hebt. Een overzicht van de kosten vind je bij rijlessen kosten en hoeveel kost een rijbewijs.

Automaat of schakel: hoe kies je?

Kies automaat als je vooral in Nederland rijdt, later waarschijnlijk elektrisch gaat rijden of merkt dat schakelen je veel moeite kost. Kies schakel als je de meeste vrijheid wilt, vaak in andere auto’s rijdt of in het buitenland wilt huren zonder gedoe. Twijfel je? Vraag je rijschool om een proefles in beide auto’s.

Veelgemaakte fouten

• Denken dat het theorie-examen anders is — dat is voor iedereen hetzelfde.
• Denken dat je met code 78 ook even mag schakelen — dat mag niet.
• Denken dat je bij overstappen opnieuw theorie moet doen — alleen het praktijkexamen is nodig.
• Code 78 en code 10.02 door elkaar halen — 10.02 is een medische code.

Leertip

Of je nu automaat of schakel kiest, de theorie blijft gelijk. Richt je voorbereiding dus volledig op verkeersregels, borden en gevaarherkenning.

Kort onthouden

Examen in een automaat betekent code 78 en alleen automaat rijden. Overstappen kan later met een nieuw praktijkexamen, zonder nieuw theorie-examen.

Oefenen

Begin met de theorie, die geldt voor iedereen. Test je kennis via theorievragen of ga direct naar auto theorie oefenen.

Start hier gratis met theorie oefenen