Spitsstrook: groene pijl, rood kruis en de regels op de snelweg

Een spitsstrook is een extra rijstrook die alleen opengaat als het druk is. De rest van de tijd is het een vluchtstrook of een afgesloten strook. Dat maakt het verwarrend: dezelfde strook is het ene moment verboden terrein en het volgende moment een gewone rijstrook. Op het theorie-examen draait het vooral om het lezen van de borden boven de weg.

Kort antwoord: een spitsstrook is open als er een groene pijl boven de strook staat. Staat er een rood kruis of is het bord leeg, dan is de strook dicht en mag je er niet rijden. Op een open spitsstrook geldt de snelheid die boven de strook staat.

Wat is een spitsstrook?

Een spitsstrook is meestal de vluchtstrook aan de rechterkant van de snelweg, die tijdens drukte wordt opengesteld als rijstrook. Soms ligt de extra strook aan de linkerkant. Dan heet het een plusstrook. Rijkswaterstaat opent de strook op basis van de drukte en controleert met camera’s of hij vrij is. Er zijn dus geen vaste openingstijden: alleen het bord boven de weg telt.

Groene pijl, rood kruis of niets

Boven elke rijstrook hangt een matrixbord. Voor de spitsstrook betekent dat:

• Groene pijl naar beneden: de strook is open. Je mag erop rijden.
• Rood kruis: de strook is gesloten. Je mag er niet op rijden en moet hem verlaten als je er al rijdt.
• Leeg bord: bij een spitsstrook betekent dit dat de strook dicht is en gewoon als vluchtstrook dient.

Een rood kruis geldt niet alleen voor de spitsstrook. Staat er een rood kruis boven een gewone rijstrook, dan is die strook verderop afgesloten, bijvoorbeeld door een ongeluk of werkzaamheden. Verlaat die strook op tijd en veilig. Het rode kruis is verplichtend volgens het RVV 1990, ook als de weg er leeg uitziet.

Snelheid op de spitsstrook

Als de spitsstrook open is, geldt meestal een lagere maximumsnelheid, vaak 100 km/u en op sommige trajecten 80 km/u. Die snelheid staat op de matrixborden. Een snelheid op een matrixbord met een rode rand is geen advies, maar een verplichting. Houd je aan de snelheid boven jouw rijstrook.

Regels als de spitsstrook open is

• Rechts houden: de gewone regel dat je zoveel mogelijk rechts rijdt, geldt ook hier. Is de spitsstrook rechts open en is er ruimte, dan rijd je erop.
• De doorgetrokken streep: bij een open spitsstrook mag je de doorgetrokken streep tussen rijbaan en spitsstrook overschrijden om op of af te rijden. Lees ook over de doorgetrokken streep op de weg.
• Uitvoegen: vaak eindigt de spitsstrook bij een afrit. Wil je rechtdoor, dan moet je op tijd naar links.
• Rechts inhalen: blijft verboden, net als op andere rijstroken.

Voorbeeld

Je rijdt op de rechterrijstrook van de snelweg. Boven de vluchtstrook naast je verschijnt een groene pijl en een bord met 100. Wat doe je? De spitsstrook is open. Omdat je zoveel mogelijk rechts moet rijden, ga je rustig naar de spitsstrook als daar ruimte is, en je houdt je aan 100 km/u.

Pech op een open spitsstrook

Als de spitsstrook open is, is er geen vluchtstrook meer. Pech is dan extra gevaarlijk. Probeer door te rijden naar een afrit, een vluchthaven of het einde van de spitsstrook. Lukt dat niet, zet dan je alarmlichten aan, stap aan de rechterkant uit en ga zo ver mogelijk van de rijbaan staan. Bel direct 112 of een pechhulpdienst. Weggebruikers achter je zien vaak snel een rood kruis boven die strook verschijnen. Meer over pech lees je bij de vluchtstrook.

Veelgemaakte fouten

• Op de spitsstrook rijden omdat de auto voor je dat doet — alleen de groene pijl telt.
• Een leeg bord zien als open — bij een spitsstrook betekent een leeg bord dicht.
• De snelheid van de andere stroken aanhouden — op de spitsstrook geldt de snelheid die erboven staat.
• Onder een rood kruis blijven rijden — verlaat de strook zo snel als het veilig kan.
• Links blijven rijden terwijl de spitsstrook open is — de regel is rechts houden.

Leertip

Kijk op de snelweg altijd eerst omhoog. Groen is open, rood is dicht, niets is bij een spitsstrook ook dicht. Pas daarna kijk je naar de snelheid.

Kort onthouden

Groene pijl: rijden mag. Rood kruis of leeg bord: niet op de spitsstrook. De snelheid boven de strook is verplicht.

Oefenen

Lees ook over invoegen op de snelweg en het verschil tussen autoweg en autosnelweg. Test daarna je kennis via theorievragen of ga direct naar auto theorie oefenen.

Start hier gratis met theorie oefenen