Matrixborden boven de snelweg: wat betekenen ze?

Boven veel snelwegen hangen matrixborden: elektronische borden per rijstrook die een rood kruis, een pijl of een snelheid kunnen tonen. Ze reageren op files, ongelukken en werkzaamheden. Veel automobilisten denken dat de getallen een advies zijn. Dat klopt niet.

Kort antwoord: een matrixbord heeft dezelfde betekenis als een gewoon verkeersbord. Een rood kruis betekent dat de rijstrook dicht is en je hem moet verlaten. Een snelheid is een maximumsnelheid, geen advies. Zie je op meerdere borden verschillende snelheden, dan geldt de laagste.

Voor het theorie-examen zijn vooral deze onderwerpen belangrijk: het rode kruis, de pijlen die je naar een andere rijstrook sturen, de maximumsnelheid op het bord en je gedrag bij een naderende file.

Wat is een matrixbord?

Een matrixbord is een elektronisch bord boven een rijstrook. Elk bord hoort bij de strook eronder. Rijkswaterstaat gebruikt de borden om het verkeer veilig te houden als er iets aan de hand is: een file, een ongeval, een voertuig op de vluchtstrook of werkzaamheden. Een deel van de borden wordt automatisch aangestuurd door detectielussen in het wegdek, een deel handmatig door de verkeerscentrale.

Het rode kruis: rijstrook dicht

Een rood kruis betekent dat de rijstrook onder het bord gesloten is. Je mag er niet op rijden en moet de strook zo snel als veilig mogelijk verlaten. Achter een rood kruis staan vaak hulpverleners, een ongeval of een pechgeval. Rijden onder een rood kruis is levensgevaarlijk en wordt beboet.

Voordat een rood kruis verschijnt, zie je vaak eerst een schuine pijl op het bord. Die pijl vertelt je dat je naar de aangegeven rijstrook moet opschuiven. Doe dat op tijd en rustig, en houd rekening met verkeer dat hetzelfde doet. Ritsen gaat hier net zo als bij een versmalling; lees meer bij ritsen.

De snelheid op het matrixbord

Een getal op een matrixbord is een maximumsnelheid. Het is dus een verplichting, geen advies. Dat geldt ook voor de snelheden die automatisch verschijnen als er een file ontstaat, zoals 70 of 50. Die snelheden waarschuwen je dat er verderop langzaam of stilstaand verkeer is. Door af te remmen voorkom je kop-staartbotsingen aan het eind van de file.

Staan er op de borden boven verschillende rijstroken verschillende snelheden, dan geldt de laagste snelheid. Brandt er op het bord niets, dan geldt de maximumsnelheid die met gewone borden is aangegeven. Alle snelheden op een rij vind je bij maximumsnelheid in Nederland.

Knipperende lampen

Soms knipperen er gele lampen in de hoeken van het matrixbord, samen met een snelheid. Dat betekent dat de snelheid actief is vanwege een situatie verderop, bijvoorbeeld een file. Neem gas terug en kijk ver vooruit.

Andere symbolen op matrixborden

• Groene pijl omlaag — de rijstrook is open, je mag er gewoon op rijden.
• Schuine pijl — schuif op naar de rijstrook waar de pijl naartoe wijst.
• Rood kruis — rijstrook dicht, verlaat de strook.
• Snelheid — maximumsnelheid voor die rijstrook.
• Schuine streep door een cirkel — einde van de beperkingen die de matrixborden eerder aangaven.

Matrixborden en de spitsstrook

Op wegen met een spitsstrook laten borden boven de vluchtstrook zien of je die strook mag gebruiken. Staat er een rood kruis boven de spitsstrook, dan is het een vluchtstrook en mag je er alleen in een noodgeval op. Lees de details bij spitsstrook en vluchtstrook.

Matrixborden en rijhulpsystemen

Sommige auto’s lezen verkeersborden met een camera en stellen de snelheid automatisch bij. Vertrouw daar niet blind op. Een camera kan een matrixbord missen of een snelheid van een andere rijstrook oppikken. Gebruik je adaptive cruise control, pas de ingestelde snelheid dan zelf aan zodra een matrixbord een lagere snelheid toont.

Waarom de snelheid soms omlaag gaat zonder zichtbare reden

Veel automobilisten ergeren zich als het matrixbord 50 aangeeft terwijl de weg voor hen vrij lijkt. Toch is daar bijna altijd een reden voor. Het systeem meet de snelheid van het verkeer verderop en ziet een file ontstaan voordat jij hem kunt zien. Door het verkeer vóór de file al af te remmen, voorkomt het systeem dat mensen met hoge snelheid op een stilstaande rij auto’s afrijden. Het kan ook zijn dat er verderop een ongeluk is gebeurd of dat er mensen op de weg staan. Houd je dus altijd aan de snelheid, ook als je de reden nog niet ziet.

Wat doe je als een rijstrook verderop dicht is?

Zie je een schuine pijl of een rood kruis boven jouw strook, kijk dan in je spiegels, geef richting aan en voeg rustig in op de strook ernaast. Wacht niet tot het laatste moment, maar rem ook niet onnodig hard af. Verkeer op de strook waar je naartoe gaat, moet je laten voorgaan. Werkt iedereen goed mee, dan ontstaat er een vloeiende rits. Kom je langs een ongeluk, blijf dan op je eigen strook, houd afstand en kijk niet onnodig lang naar de plek van het ongeval.

Matrixborden bij tunnels en bruggen

Ook bij tunnels en beweegbare bruggen hangen vaak matrixborden. Bij een incident in een tunnel kan de hele tunnel met rode kruizen worden afgesloten. Stop dan voor de tunnel en volg de aanwijzingen van de verkeerscentrale. Rijd nooit een tunnel in onder een rood kruis.

Wat als het matrixbord uitvalt?

Een matrixbord dat niets toont, heeft geen betekenis. Dan gelden de gewone verkeersborden langs de weg. Twijfel je, rijd dan rustig en kijk verder vooruit: vaak volgt kort daarna weer een werkend bord of een gewoon snelheidsbord.

Veelgemaakte fouten bij matrixbordvragen

• Denken dat de snelheid een advies is — het is een maximumsnelheid.
• Onder een rood kruis doorrijden — de rijstrook is dicht en je moet hem verlaten.
• De hoogste snelheid aanhouden als borden verschillen — de laagste snelheid geldt.
• Te laat opschuiven na een schuine pijl — daardoor ontstaan gevaarlijke situaties vlak voor het rode kruis.

Voorbeeldvraag

Je rijdt op de linkerrijstrook van de snelweg. Boven jouw strook staat 70, boven de strook rechts van je 50. Hoe hard mag je rijden?

Maximaal 50 km/u. Als matrixborden verschillende snelheden tonen, geldt de laagste.

Zo onthoud je de matrixborden

Denk aan een verkeerslicht: rood is dicht, groen is open, en een getal is een grens. Een matrixbord is geen suggestie van Rijkswaterstaat, maar een verkeersbord dat alleen kan veranderen.

Kort onthouden

Rood kruis: strook dicht. Schuine pijl: opschuiven. Snelheid: maximum, en bij verschillen geldt de laagste.

Oefenen

Lees ook autoweg en autosnelweg en invoegen op de snelweg. Alle bordcategorieën vind je bij verkeersborden en hun betekenis.

Start hier gratis met theorie oefenen