Aquaplaning: wat is het en wat doe je als het gebeurt?

Bij een flinke regenbui kan je auto ineens aanvoelen alsof hij zweeft. Het stuur wordt licht, de motor slaat hoger aan en de auto reageert niet meer op wat je doet. Dat is aquaplaning. Het duurt vaak maar een paar seconden, maar wat je in die seconden doet, maakt het verschil. Het CBR toetst dit onderwerp bij voertuigbeheersing en bij situaties met slecht weer.

Kort antwoord: aquaplaning ontstaat als je banden het water niet snel genoeg kunnen afvoeren en de auto op een laagje water gaat drijven. Blijf rustig, laat het gas los, rem niet en houd het stuur recht tot de banden weer grip hebben.

Hoe ontstaat aquaplaning?

Het profiel van een band voert water weg, zodat het rubber contact houdt met het wegdek. Is er te veel water of rijd je te snel, dan lukt dat niet meer. Er ontstaat een waterfilm tussen band en weg en de band verliest zijn grip. Je kunt dan niet meer sturen of remmen.

De kans op aquaplaning wordt groter door:

• Hoge snelheid: hoe sneller je rijdt, hoe minder tijd de band heeft om het water af te voeren.
• Weinig profiel: versleten banden voeren veel minder water af. De wettelijke minimale profieldiepte is 1,6 millimeter, maar bij regen verlies je daarvoor al veel grip. Veel deskundigen adviseren om banden eerder te vervangen.
• Te lage bandenspanning: een zachte band vervormt en voert water slechter af.
• Plassen en spoorvorming: in de sporen van vrachtverkeer blijft water liggen.
• Brede banden: die moeten meer water tegelijk wegwerken.

Hoe merk je aquaplaning?

• Het stuur voelt ineens licht aan.
• Het toerental van de motor stijgt zonder dat je harder gaat.
• De auto reageert niet of nauwelijks op sturen.
• Soms voel je de achterkant uitbreken.

Wat doe je bij aquaplaning?

1. Blijf rustig en maak geen plotselinge bewegingen.
2. Laat het gas los. Rijd je een handgeschakelde auto, dan kun je de koppeling intrappen, zodat de wielen vrij kunnen draaien.
3. Rem niet hard. Hard remmen zonder grip kan de wielen blokkeren of de auto laten slippen.
4. Houd het stuur recht, in de richting waarin je wilt rijden. Draai niet aan het stuur, want als de banden plotseling weer grip krijgen, schiet de auto die kant op.
5. Wacht tot je weer grip voelt. Rem daarna rustig af en pas je snelheid aan.

Voorbeeld

Je rijdt op de snelweg in de regen en rijdt door een grote plas. Het stuur voelt ineens los aan en de motor loeit harder. Wat doe je? Je laat direct het gas los, houdt het stuur recht vast en remt niet. Na een paar seconden voel je weer grip. Daarna rem je rustig af en rijd je verder met een lagere snelheid en meer afstand tot je voorganger.

Aquaplaning voorkomen

Voorkomen is veel beter dan oplossen. Pas bij regen je snelheid aan, ook als de maximumsnelheid hoger is. Houd meer afstand, want je remweg op een nat wegdek is langer. Meer daarover lees je bij stopafstand en remweg. Controleer regelmatig je bandenspanning en profieldiepte. Rijd bij veel water bij voorkeur niet in de sporen van vrachtwagens, en vermijd grote plassen als dat veilig kan.

Aquaplaning en het theorie-examen

Op het examen kan het CBR vragen wat je moet doen bij aquaplaning, of welke factor de kans vergroot. Ook bij gevaarherkenning kan een foto van een nat wegdek met plassen voorkomen, waarbij ‘gas loslaten’ de veilige keuze is. Slecht zicht door regen of mist hoort daar vaak bij. Lees daarom ook wanneer je mistlampen mag gebruiken.

Veelgemaakte fouten

• Hard remmen — zonder grip helpt remmen niet en kan het de auto laten slippen.
• Hard aan het stuur draaien — bij terugkerende grip schiet de auto de verkeerde kant op.
• Gas geven om er doorheen te komen — dat maakt het erger.
• Denken dat 1,6 millimeter profiel genoeg is bij regen — het is het wettelijke minimum, niet een veilig niveau.
• Dezelfde snelheid blijven rijden als bij droog weer — bij regen past een lagere snelheid.

Leertip

Onthoud drie woorden: los, recht, wachten. Gas los, stuur recht, wachten tot de grip terugkomt.

Kort onthouden

Aquaplaning ontstaat door te veel water, te veel snelheid of te weinig profiel. Niet remmen en niet sturen, maar gas los en stuur recht.

Oefenen

Test je kennis via theorievragen of ga direct naar auto theorie oefenen.

Start hier gratis met theorie oefenen