Voetgangers voorrang: wanneer moet je voorrang geven?

Wanneer moet je een voetganger voor laten gaan? Dat hangt af van de verkeerssituatie. Vooral een voetgangersoversteekplaats, afslaan, verkeerslichten en een erf zijn belangrijk.

Kort antwoord: bij een voetgangersoversteekplaats moet je voetgangers die oversteken of kennelijk op het punt staan over te steken voor laten gaan. Ook bij het afslaan moet je rekening houden met voetgangers die je weg kruisen. Deze regel staat beschreven in het RVV 1990.

Bij theorievragen over voetgangers moet je daarom niet alleen kijken naar de voetganger zelf. Kijk altijd naar de plaats van de voetganger, het zebrapad, verkeerslichten, jouw rijrichting, of je afslaat, verkeersborden, de overige weggebruikers en de volledige verkeerssituatie.

Wanneer hebben voetgangers voorrang?

Een belangrijke situatie is de voetgangersoversteekplaats, ook wel zebrapad genoemd. Bestuurders moeten voetgangers die op een voetgangersoversteekplaats oversteken of kennelijk op het punt staan dit te doen, voor laten gaan.

Dat betekent dat je niet pas hoeft te stoppen wanneer een voetganger al midden op het zebrapad loopt. Als duidelijk is dat de voetganger wil oversteken, moet je daar rekening mee houden.

Voorbeeld

Je rijdt met de auto richting een zebrapad. Naast het zebrapad staat een voetganger die duidelijk wil oversteken. Je moet snelheid minderen en de voetganger voor laten gaan als deze oversteekt of kennelijk op het punt staat dat te doen.

Voorrang bij afslaan

Ook wanneer je afslaat, moet je goed letten op voetgangers. Stel dat je rechtsaf slaat en een voetganger loopt op een wegdeel dat je bij het afslaan kruist. Je moet de verkeerssituatie goed beoordelen en de voetganger niet zomaar afsnijden.

Bij het afslaan is het belangrijk om niet alleen naar auto’s en fietsers te kijken. Controleer ook voetgangers, voetgangersoversteekplaatsen, fietspaden, trottoirs, verkeerslichten en de dode hoek. Een veelgemaakte fout bij theorievragen is alleen kijken naar het verkeer op de rijbaan.

Voetgangers bij een zebrapad

Een zebrapad herken je aan de witte strepen op de weg. Kom je een voetgangersoversteekplaats tegen? Kijk dan tijdig of er voetgangers zijn die willen oversteken. Rijd niet met hoge snelheid op het zebrapad af om vervolgens hard te remmen. Anticipeer vooruit. Alle regels rond het zebrapad zelf, zoals het inhaalverbod en niet stilstaan binnen vijf meter, lees je op de pagina over het zebrapad.

Let op deze signalen

Een voetganger kan bijvoorbeeld naast het zebrapad wachten, naar het zebrapad toelopen, naar de andere kant van de weg kijken, al één stap op de oversteekplaats hebben gezet of duidelijk aangeven dat hij wil oversteken. Kijk daarom niet alleen naar de vraag of iemand al op het zebrapad staat.

Voetgangers en verkeerslichten

Verkeerslichten kunnen bepalen of een voetganger mag oversteken. Als een voetgangerslicht rood is, betekent dit niet dat je als bestuurder automatisch helemaal geen rekening meer hoeft te houden met de voetganger. Kijk altijd naar de volledige verkeerssituatie.

Voetgangers in een woonerf

Binnen een erf mogen voetgangers de weg over de volle breedte gebruiken. Dat betekent dat je als bestuurder rekening moet houden met voetgangers die zich niet uitsluitend aan één kant van de weg bevinden. Je kunt bijvoorbeeld een voetganger tegenkomen midden op de weg, aan de zijkant, spelend of lopend tussen geparkeerde auto’s. Binnen een erf moet je daarom extra voorzichtig en met lage snelheid rijden. Lees ook de pagina over woonerf regels.

Voorrang geven aan voetgangers met een beperking

Er zijn ook specifieke regels voor bepaalde voetgangers. Bestuurders moeten onder meer blinden met een witte stok met één of meer rode ringen en personen die zich moeilijk voortbewegen voor laten gaan. Dit is een onderwerp dat in theorievragen gemakkelijk over het hoofd wordt gezien.

Mag je een voetganger op een zebrapad inhalen?

Nee, je mag een voertuig niet vlak voor of op een voetgangersoversteekplaats inhalen. Dat is logisch vanuit de verkeersveiligheid: door een ander voertuig in te halen kan je zicht op overstekende voetgangers worden geblokkeerd.

Veelgemaakte fouten

• Alleen kijken of de voetganger al op het zebrapad staat — ook een voetganger die kennelijk wil oversteken telt mee.
• Niet kijken bij het afslaan — voetgangers kunnen je rijrichting kruisen.
• Alleen naar auto’s kijken — kijk ook naar voetgangers en fietsers.
• Een voetganger in een erf over het hoofd zien — daar gelden andere regels.
• Vlak voor een zebrapad een voertuig inhalen — dat is niet toegestaan.

Zo los je een theorievraag over voetgangers op

Gebruik deze volgorde: waar bevindt de voetganger zich, is er een zebrapad, wil de voetganger oversteken, zijn er verkeerslichten, sla jij af, is er sprake van een erf, zijn er bijzondere omstandigheden en wat doen andere weggebruikers? Kijk daarna pas naar de antwoordmogelijkheden.

Kort onthouden

Zebrapad + voetganger die oversteekt of duidelijk wil oversteken = voor laten gaan. Maar kijk altijd naar de volledige verkeerssituatie en eventuele verkeerslichten.

Oefenen

Lees ook woonerf regels en verkeersborden en hun betekenis. Test daarna je kennis via theorievragen of ga verder met auto theorie oefenen.

Start hier gratis met theorie oefenen

Klaar om verder te oefenen?

Bij een zebrapad, bij het afslaan en in een woonerf gelden verschillende regels voor voetgangers. Oefen dit onderwerp samen met andere voorrangssituaties, zodat je ze op het examen snel herkent.

Hoe voetgangers passen tussen de andere regels voor kruispunten, uitritten en afslaan, lees je in het overzicht van de voorrangsregels.

Start gratis met theorie oefenen